De watervoetafdruk uitgelegd

7400 l water, dat verbruiken we per dag. 120 l daarvan is drinkbaar water dat we gebruiken in de keuken, voor de douche en de was. Dit water komt rechtstreeks uit de kraan. Maar het grootste waterverbruik schuilt daar waar je het niet meteen verwacht: in voeding, in kleding, in toestellen, etc.

De watervoetafdruk

De watervoetafdruk (WV) is een maat voor het watergebruik van een product, gemeten over de hele productieketen. De watervoetafdruk geeft dus een beeld van de hoeveelheid verborgen water in een product.

Virtueel water

Deze verborgen hoeveelheid water noemen we ‘virtueel water’. Het virtuele waterverbruik van gewassen zoals bijv. katoen, koffie en veevoeders is de hoeveelheid water (neerslag en irrigatiewater) die nodig is voor de groei van de plant en voor het verwerkingsproces (bijv. wassen, verwerken, reinigen machines, verpakken) vanaf de oogst tot het eindproduct dat we in onze winkelrekken vinden.
Een katoenen T-shirt heeft bijv. 2700 l water ‘opgeslorpt’ voor het in de winkel verschijnt. Een kop koffie heeft een virtueel waterverbruik van 176 l. En een sinaasappel heeft ongeveer 70 l water nodig voor hij in jouw fruitmand belandt.

Hoog verbruik van regenwater, geen probleem in natte gebieden

Er is niks mis met een plant of een teelt die veel (regen)water verbruikt tijdens de groei, op voorwaarde dat de omgeving waarin hij groeit hier geen nadeel van ondervindt, m.a.w. wanneer er in die regio evenveel wateraanvoer is (via bijv. regen) als er wordt onttrokken door de plant. Omdat de vraag naar voedsel en naar gebruiksgoederen wereldwijd toeneemt, stellen we vast dat in meer en meer regio's waterproblemen optreden. Zeker daar waar grote oppervlakten worden geïrrigeerd om de opbrengsten (vaak voor export) nog te doen toenemen. Er treden dan problemen op met de waterhuishouding, omdat de teelt van deze gewassen zoveel water opslorpt dat rivieren, meren of grondwaterlagen uitdrogen.
In de praktijk houdt men veel te weinig rekening met dit ecologische waterevenwicht. Tot hiertoe focuste men vooral op de economische winsten: hoe groter de opbrengst van de gewassen, hoe groter het financiële voordeel. Zolang ons economische systeem de milieu-impact niet volledig doorrekent in het eindproduct, zullen de duurzaamheidscriteria maar een kleine rol spelen in het verhaal waarin men vooral kijkt naar kortetermijnwinsten.

De watervoetafdruk en de ecologische voetafdruk, een houvast voor consumenten

Het is duidelijk dat overheden, consumenten, bedrijven en landbouworganisaties zich steeds meer bewust worden van de waterproblematiek in al haar facetten. Toch is er nog een hele weg af te leggen voor we als consument via labels of andere richtlijnen informatie zullen krijgen over 'waterarme' of 'waterverantwoorde' producten. Gelukkig zetten de watervoetafdruk en de ecologische voetafdruk ons al aardig op weg om bewust te kiezen voor producten met een lage milieu-impact.

Lees meer over de watervoetafdruk in de brochure.